Vir eeue lank het die Middeleeuse Roomse kerk 'n geweldige houvas gehad op sy lidmate. Baie van hulle was ongeletterd en het opgesien na die kerk vir leiding. Die pous en ander leiers van die kerk het hulle magsposisie misbruik om rykdom vir hulleself en die kerk in te samel ten koste van die reeds arm lidmate. Die vroomheid van die Middeleeue kan so opgesom word:
  • Glo wat die kerk glo.
  • Doen wat die kerk eis.
  • Ontvang wat die kerk gee deur die sakramente.
  • Leef na die voorbeeld van Jesus.

Hervormingsondag word in Protestantse kerke dwarsdeur die wêreld gevier as 'n herinnering aan die Kerkhervorming wat formeel begin het op 31 Oktober 1517, die datum toe Martin Luther die 95 Stellings teen die misbruike van die Aflaat teen die deur van die Slotkerk van Wittenberg vasgespyker het. Die Aflaat was 'n gebruik wat pous Leo X benut het om geld te bekom vir die voltooiing van die St. Peterskerk in Rome. Lidmate kon 'n geldboete betaal in die plek van kerklike strawwe wat opgelê is vir sondes wat mense gedoen het. Later kon mense selfs geldboetes betaal namens geliefdes wat reeds dood was, om vir hulle toegang tot die hemel te verseker. Luther se stellings was hoofsaaklik teen hierdie misbruik gemik, maar die protes het spoedig ontwikkel tot 'n totale weerstand teen die intellektuele verknegting wat die kerk toegepas het op sy lidmate. Hierdie suiwering van die kerk was deel van 'n groter beweging, die Verligting, wat gekenmerk word deur 'n herontwaking van menslike denke, 'n geloof in eie vermoë, nuwe wetenskaplike ontdekkings soos die van Copernicus en Galileo Galilei, en 'n teruggryp na oorspronklike bronne, soos die Bybel.

Die stelreëls van die Protestantse vroomheid is:

  • Sola gratia - Genade alleen
  • Sola fides - Geloof alleen
  • Sola Scriptura - Die Skrif alleen

Die viering van Hervormingsondag is dus 'n erkenning van die groot en moeilike taak van mense soos Luther, Calvyn, Zwingli, Knox en talle ander, met hulle ondersteuners. Tegelyk is dit 'n viering van die nuwe moontlikhede wat God telkens skep in die lewe van individue, families, volkere, die kerk en die hele wêreld. Die vertroue dat God dinge nuut maak skep volharding in swaarkry, uitsig uit verlorenheid, hoop in die plek van wanhoop. Met daardie vertroue breek 'n nuwe toekoms deur en kan die lewe weer sinvol word.

Geskryf deur dr Piet van Staden, Ned Hervormde Kerk Paarl