Ds GWA van der Lingen, wat in 1831 as leraar van Die Paarl (Strooidakkerk) georden is, het geglo in moedertaalonderwys en ’n vrye Christelike skool los van staatsinmenging. So het hy onwetend die weg gelê vir Toringkerk-gemeente.

Mense het wakker geword met ’n vergesig van vryheid. Vryheid kom egter nooit sonder stryd nie. Ds Van der Lingen is in 1869 oorlede, en sy opvolger, ds G van de Wall, het nie sy visie gedeel nie. So het ’n behoefte onstaan aan ’n gemeente wat kurator kon wees vir die vrye Christelike skool Gimnasium wat deur ds Van der Lingen gestig is.

Maandag, 26 Julie 1875
Na geweldige beraadslagings is die gemeente nie van Strooidak afgestig nie, maar deur die Kaapse Ring gestig. Sonder bruidskat van Strooidakgemeente is 377 lidmate oor na die nuutgestigte gemeente van Noorder-Paarl (Toringkerk). Só het Toringkerk die kurator geword van die Gimnasium op ’n stadium toe Engels gedreig het om alles te oorweldig.
Ds SJ du Toit is as eerste leraar beroep. Hy word die leier van die Eerste Afrikaanse Taalbeweging. Saam met sy kerkraad veg hulle vir ’n skool waar kinders in hul moedertaal geleer word. Daar is in hierdie tyd gepraat van Noorder-Paarl as ’n eiland in die see van verengelsing. Op 14 Augustus 1875, in die huis van Gideon Malherbe, word die Genootskap van Regte Afrikaners gestig. Ses van die agt kerkraadslede is op die bestuur: ds SJ du Toit, DF du Toit (Oom Lokomotief), GJ Malherbe, A Ahrbeck, DF du Toit (Dokter) en SG du Toit. Op 15 Januarie 1876 kom die eerste Afrikaanse koerant, Di Patriot, tot stand.

Die kerkgebou
Op Dinsdag 20 Maart 1877 is die eerste kerkgebou ingewy op die plek waar die kerksaal tans staan. Die kleed op die preekstoel was ’n engel met die evangelie in sy hand – Het Eeuwige Evangelie.

’n Paar interessante feite oor Toringkerk

  • Die argitek was Sherwood, Pitts & Wood
  • Die bouers was De Villiers, Larsson & Koöp
  • Die hoeksteen is op 8 April 1905 deur die bekende dr Andrew Murray gelê
  • Die kerk is ingewy op 6 Maart 1907
  • Die boustyl is Romaanse en Goties
  • Die toring is 57 m hoog
  • Dit is die eerste voorbeeld van ’n kerkvloer met ’n helling in Suid-Afrika
  • Die banke is van eikehout, ingevoer uit Egipte
  • Die horlosie het 2,5 ton gewigte wat die wysers trek
  • Die preekstoel is handgemaak deur Danie Nel
  • Die kerk is gebou vir 1800 mense
  • Die gebou het £19 595 gekos
  • Die boukomitee was olv Seppie de Villiers
  • Die orrelbouers was Norman en Beard van Norwich England
  • Dr FB Meyer, die internasionale opwekkingsprediker, het op besoek aan SA die kerk “a dream of beauty” genoem